Er steeds meer over gesproken Er
wordt de laatste tijd steeds meer gesproken over nieuwe vormen van gemeente-zijn. Men wordt daar min of meer wel toe gedwongen, immers de kerken lopen leeg en lijken steeds weer onvoldoende in staat te zijn de
verschillende sociale groepen in Nederland op een relevante manier met het evangelie te bereiken.Veel mensen verlangen naar echtheid en zinvolle relaties. Zonder hoge prententies te hebben,
menen wij dat juist die broederlijke band en de echtheid van de relaties zeer sterk tot uiting komt in de huisgemeenten. Uiteraard wordt daarbij niet uit het oog verloren dat de (sociale) contacten onderling
hoewel belangrijk, toch slechts een klein deel vormen van het "gemeente zijn". Ook op conferenties komt dit ter sprake Op de jaarlijkse conferentie van DAWN Europe in Zwitserland werd uitgebreid
gesproken over celkerken en huiskerken. (DAWN staat voor Discipling A Whole Nation en is een internationale beweging die het stichten van nieuwe gemeenten stimuleert.) Op de profetische conferentie van Kana is
nagedacht over de kwestie van de 'nieuwe wijnzakken'. Immers elke beweging van God heeft vormen nodig die optimaal faciliteren wat Hij wil doen. Op deze pagina wil ik een aantal van de voordelen van
celkerken of huiskerken / huisgemeenten ten opzichte van congregationele gemeenten (de vorm van gemeente-zijn zoals wij die kennen) op een rijtje zetten.
1. DE CONGREGATIONELE GEMEENTE Een congregationele gemeente onderscheidt zich door:
- een kerkgebouw;
- een speciale kerkdag (zondag);
- professioneel/beroepsmatig leiderschap (priester, predikant, voorganger);
- een speciale dienst met een ceremonieel karakter;
- een manier om zichzelf financieel te onderhouden (tienden, offers).
De meeste kerken en gemeenten in Nederland hebben deze opzet. Maar... Deze vorm komen we in het Nieuwe Testament niet tegen!
Congregationele gemeenten zijn in de tijd van Constantijn de Grote (4e eeuw na Christus) geintroduceerd en de norm geworden en lijken qua model erg op de Joodse synagoges. De gemeenten in het Nieuwe Testament waren
echter huiskerken (of celkerken zo je wilt). 2. DE VERSCHILLEN De congregationele kerk zoals we die
kennen en de Nieuwtestamentische kerk verschillen sterk van elkaar:
Kenmerk |
Congregationeel |
NT huiskerk |
Plaats van samenkomst |
Het kerkgebouw |
De huizen van de gelovigen |
Hoofdfunctionarissen |
Herders, leraars, evangelisten |
Apostelen, profeten, oudsten |
Financien |
Tienden en offers |
Alles delen |
Levensstijl |
Individueel |
Gemeenschap |
Evangelisatie |
Acties, programma's, specialisten |
Relaties, op natuurlijke wijze discipelen van mensen |
Gerichtheid |
Mensen in de kerk krijgen |
De kerk in de huizen van de gelovigen krijgen |
Omvang |
Grote, onpersoonlijke groepen |
Kleine, intieme groepen |
Stijl van onderwijs |
Statisch, de preek staat centraal |
Kinetisch, interactief groepsgesprek |
Belangrijkste taak van de voorganger |
Het kerkprogramma leiden, preken, huisbezoek, etc. |
Elke gelovige toerusten voor zijn/haar bediening |
Centrum |
Zondagse samenkomst in religieus gebouw |
De gewone huizen van de gelovigen |
Sleutelwoord |
Word lid! |
Ga heen en maak discipelen! |
Bediening |
Gerichtheid op kansel en podium |
Gerichtheid op persoonlijke toerusting van de gelovigen |
Zending |
Uitzenden van gespecialiseerde zendelingen |
Gemeente zendt zichzelf als vermenigvuldigbare eenheid |
Deze lijst kan vast nog verder worden aangevuld.
3. VOORDELEN VAN CELKERKEN/HUISKERKEN Het is belangrijk dat we ons realiseren dat huiskerken/celkerken een aantal belangrijke voordelen hebben boven congregationele gemeenten. Deze voordelen zijn:
1. Vermenigvuldigend discipelschap. Leden van een celkerk helpen elkaar om 'doeners van het Woord' te zijn. Discipelschap vindt in de celkerk op een natuurlijke wijze plaats. Bovendien is de
celkerk - in tegenstelling tot de congregationele gemeente - erop gericht om zich te vermenigvuldigen.
2. Een structuur die bestand is tegen vervolging. Celkerken zijn klein en flexibel en daardoor beter bestand tegen vervolging.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan de huiskerken in China. 3. Vrij van kerkgroei-barrieres. Celkerken functioneren als een organisme (in plaats van een organisatie, zoals veel congregationele kerken) en hebben een veel groter groeipotentieel.
En wat is het Lichaam van Christus? Een organisme of een organisatie? Onderzoeken hebben uitgewezen dat het groeipercentage exponentieel toeneemt
naarmate de kerk KLEINER wordt. Veel kleine kerken zijn dus effectiever in het bereiken van mensen dan enkele grote kerken. Een celkerk heeft idealiter minimaal 3 en maximaal 40 leden. (Dit komt ook doordat
meer dan 40 personen veelal niet meer goed in een woonhuis onder te brengen zijn, en in een grotere groep eveneens het contact niet meer zo kan onderhouden als in een kleinere groep)
Zodra de grens van 40 leden in zicht komt, worden de Koinonia gemeenten gesplitst in 2 bijna even grote groepen, die elk weer zelfstandig verder gaan. De meeste groepen tellen ca. 10 tot 15 leden.
4. Meer mensen worden efficient ingezet.
In congregationele gemeenten wordt, door de programmatische opzet en de verminderde betrokkenheid, 80 procent van het werk door 20 procent van de mensen
gedaan. In celkerken kan elk lid gemakkelijk en natuurlijk worden ingezet, waardoor de algehele kwaliteit en het welzijn van de gemeente omhoog gaat.
God heeft ieder mens bepaalde kwaliteiten gegeven en we willen die graag gebruiken om meerderen met het kostbare evangelie in contact te kunnen brengen5. Breekt het pastorale zorg-dilemma. Hoe groter de kerken, hoe lager de kwaliteit van de pastorale zorg. dit omdat de
pastor nu eenmaal niet overal tegelijk kan zijn. Delegeren aan oudsten / ouderlingen is ook niet altijd de beste oplossing. Voorgangers weten dit uit ervaring.
Celkerken hebben dit probleem niet. Alhoewel zich er wel eens door onvoldoende 'geschoolde' werkers ook hier wel eens problemen voordoen die vergelijkbaar zijn aan
die bij het delegeren aan oudsten / ouderlingen in de congregationele gemeenten6. Voorziet in een plek voor levensverandering en rekenschap. Congregationele kerken zijn nauwelijks in staat de waarden en levensstijl van hun
leden te veranderen. Celkerken zijn hier als kleine, op elkaar betrokken groepen veel effectiever in. 7. Het huis is een effectieve plaats voor nieuwe christenen. Een huiskamer waar mensen op een natuurlijke wijze met elkaar omgaan is veel
laagdrempeliger dan een kerkgebouw waar een liturgie wordt afgedraaid. Het doel van een celkerk is niet mensen in de kerk te krijgen (naar binnen gericht), maar de kerk bij de mensen te krijgen (naar buiten gericht).
Niet gericht op het winnen van 'leden voor eigen club'
maar op het winnen van zielen voor God's Koninkrijk. 8. Lost de leiderschapscrisis op.
De taken in een congregationele kerk vragen (vanwege de grotere groep mensen) veel meer leiderschapscapaciteiten dan het laten functioneren van een celkerk.
Een celkerk wordt geleid door een oudere/rijpe/geestelijk volwassen christen, die functioneert als een geestelijke vader of moeder. Celkerken worden gecoached door
mensen die in de vijf-voudige bediening functioneren. De celkerk biedt bovendien een veiliger omgeving voor leden om in hun gaven te leren functioneren. 9. Overwint de scheiding tussen geestelijken en leken.
Nergens in het NT vinden we voorgangers die gemeenten leiden in een vorm zoals wij die hedentendage als 'normaal' beschouwen. Het congregationele model versterkt
deze scheiding van verantwoordelijkheden, terwijl in celkerken het priesterschap van alle gelovigen optimaal kan functioneren. 10. Het is meer bijbels. Niet de traditie, maar Gods Woord zet ons vrij.
Celkerken zijn qua opzet eenvoudigweg meer bijbels dan congregationele gemeenten. Wel onderkennen we ook een gevaar, n.l. dat van sektarisme.Binnen Koinonia zijn we erg waakzaam om niet een deel van de 'Waarheid' tot
'Hoofdwaarheid' te verheffen 11. Het is veel goedkoper. Een congregationele kerk kun je definieren als: stuk grond + gebouw + voorganger + salaris + programma's. Een celkerk als: mensen + gewone huizen + geloof +
gemeenschappelijk leven. Een celkerk is dus veel goedkoper, waardoor meer geld vrijkomt voor intergemeentelijke bedieningen, wereldzending en zorg voor de armen. 12. Het doet de stadskerk herleven.
De kerk in het NT werd gekenmerkt door de plaats van samenkomst (bijv. de gemeente bij Nympha aan huis), niet door denominatie. Daarnaast wordt gesproken
over de stadskerk (bijv. de gemeente in Laodicea). Celkerken ontlenen hun 'identiteit' meer aan hun stad of dorp (wat heel bijbels is) dan aan een denominatie (theologische opvattingen). Let op: huiskerken of celkerken zijn niet hetzelfde als gemeentekringen of
huiskringen. De eerste functioneren echt volop als (zelfstandige) gemeente en hebben hooguit een
of tweemaal per maand een samenkomst met andere huiskerken. De tweede vormen onderdeel van het 'programma' van congregationele gemeenten, waarbij in de praktijk de zondagsdienst en het kerkgebouw toch centraal staan.
De Koinonia Huisgemeenten werken elk geheel zelfstandig en zijn uitsluitend binnen Koinonia als geheel om eventuele noden en problemen in een groter verband te kunnen bespreken, oplossen, danwel er voor te laten bidden.
Bron: Marc van der Woude - www.joelnews.nl |